Fara beint í efnið

Notaður tannlæknabúnaður á Íslandi: hvenær borgar hann sig?

Eftir Ole Tom Pettersen, Dental Markedsføring · birt · síða síðast yfirfarin

Í stuttu máli

Notaður tannlæknabúnaður borgar sig aðeins ef seljandinn leggur skriflega fram sögu tækisins, nafn þess sem þjónustar gerðina á Íslandi og þá ábyrgð sem fylgir. Vanti eitthvað af þessu er nýtt tæki, keypt eða leigt, öruggari leið. Notað röntgentæki fer í gegnum sama leyfisferli hjá Geislavörnum ríkisins og nýtt.

Notaður tannlæknabúnaður getur lækkað reikninginn þegar stofa er opnuð eða meðferðarherbergi bætist við, en sparnaðurinn er fljótur að hverfa ef enginn hér á landi gerir við tækið eða ef röntgentækið fær ekki leyfi. Hér skoðum við hvenær notað tæki er skynsamlegra en nýtt, hvenær ekki, og hvaða gögn seljandinn á að afhenda.

Afstaða okkar: kaupið notað tæki aðeins ef seljandinn leggur þrennt fram skriflega. Í fyrsta lagi árgerð, raðnúmer og þjónustusögu tækisins. Í öðru lagi nafn þess fyrirtækis sem þjónustar gerðina á Íslandi og fær í hana varahluti. Í þriðja lagi hvaða ábyrgð fylgir, ef einhver. Ef eitt af þessu vantar er nýtt tæki, keypt eða leigt, öruggari leið. Hjá birgjunum þremur í samanburði okkar, Fastus, Icepharma og Mánafoss, höfum við ekkert skráð um sölu á notuðum tækjum (skoðað 20. október 2026). Sá sem selur ykkur notað tæki er því ekki endilega sá sem þjónustar það.

Hver selur tækið, og hvað fylgir því?

Notað tæki getur komið frá framleiðanda eða umboðsaðila sem hefur yfirfarið það, frá endursöluaðila sem selur það í núverandi ástandi, eða frá annarri stofu sem er að endurnýja eða loka. Þessir þrír seljendur bjóða mjög ólíka skilmála, og það eina sem bindur þá er það sem stendur í kaupsamningnum.

Til samanburðar birta birgjarnir skilmála sína um nýjar vörur. Hjá Fastus: Kaupandi getur skilað vöru innan 30 daga og valið nýja vöru eða fengið hana endurgreidda að fullu; varan þarf að vera í upprunalegu ástandi; skilaréttur á ekki við um útsöluvörur eða sérpantanir og seljandi áskilur sér rétt til að draga allt að 30% af söluverði ef umbúðir eru ekki í upprunalegu ástandi eða vara er ekki í 100% söluástandi1. Hjá Mánafoss: Skilafrestur er 15 dagar frá afhendingu; vara skal vera í upprunalegum umbúðum og ástandi og ekki er hægt að skila vöru ef innsigli hefur verið rofið2. Ekkert slíkt fylgir notuðu tæki frá annarri stofu nema það sé skrifað inn í samninginn, og því þarf skilaréttur eða prófunartími að vera þar ef þið viljið hann.

Þjónusta og varahlutir hér á landi

Notað tæki er aldrei betra en sá sem gerir við það. Þjónustufyrirtækin lýsa starfi sínu almennt, ekki gerð fyrir gerð. Fastus segir: Tæknisvið Fastus sinnir uppsetningu, tækniviðgerðum, reglubundnu viðhaldi og gæðaheimsóknum; síðan nefnir m.a. veitingastaði, hótel, mötuneyti, heilbrigðisstofnanir og matvöruverslanir en ekki tannlæknastofur sérstaklega3. Á forsíðu Mánafoss: Forsíða Mánafoss hefur tengilinn «Þjónustubeiðni – Viðgerðir og viðhald»; ekki kemur fram hvaða tæki þjónustubeiðnin nær til4.

Hvorugt svarar því hvort fyrirtækið tekur að sér tæki sem það seldi ekki sjálft, eða hvort varahlutir fást enn í tiltekna árgerð. Hringið því í þjónustuaðilann áður en þið gerið tilboð, með gerð, árgerð og raðnúmer við höndina, og fáið svarið í tölvupósti.

Lög um lækningatæki gilda líka um notuð tæki

Þegar við lásum reglugerð 786/2007 þann 5. nóvember 2026 stóð í 10. gr.: «Lækningatæki sem notuð eru skulu uppfylla kröfur laga um lækningatæki og reglugerða sem settar eru á grundvelli þeirra.» Heimild: 786/2007 Reglugerð um eftirlit landlæknis með rekstri heilbrigðisþjónustu og faglegar lágmarkskröfur (Stofnreglugerð, prentað 20. okt. 2026) (Heilbrigðisráðuneytið (island.is, reglugerðasafn))5. Krafan beinist að rekstri stofunnar, svo það er stofan sem þarf að geta sýnt fram á að tækið uppfylli kröfurnar, ekki seljandinn eftir að salan er frágengin.

Lyfjastofnun segir að dreifingaraðilar lækningatækja eigi að skrá sig hjá stofnuninni. Heimild: Rekstur og dreifing lækningatækja | Lyfjastofnun (Lyfjastofnun (island.is))6. Hvort endursöluaðili notaðra tækja fellur undir þá skráningu kemur ekki fram á síðunni, svo seljandinn á sjálfur að segja hvort hann er skráður. Samræmisyfirlýsing framleiðandans og notendahandbók á að fylgja tækinu; fái stofan þær ekki hefur hún ekkert í höndunum ef eftirlitið spyr.

Notað röntgentæki

Röntgentæki er sá hluti búnaðarins þar sem notað tæki sparar minnst fyrirhöfn. Óheimilt er að hefja notkun fyrr en leyfi Geislavarna ríkisins er fengið, og við læknisfræðilega notkun þurfa niðurstöður móttökuprófunar að liggja fyrir áður en leyfið er veitt. Eigendaskipti á geislatæki skal tilkynna Geislavörnum skriflega. Heimild: 1299/2015 Reglugerð um geislavarnir vegna notkunar geislatækja sem gefa frá sér jónandi geislun (Stofnreglugerð, prentað 20. okt. 2026) (Heilbrigðisráðuneytið (island.is, reglugerðasafn))7.

Uppruni tækisins skiptir líka máli. Í umsókninni um leyfi, eins og hún leit út 5. nóvember 2026, er skyldureitur sem spyr: «Er tæki nýtt? Ef ekki hvaðan kom það?» Heimild: Umsókn um leyfi til notkunar á röntgentæki | Ísland.is (þjónustuaðili: Geislavarnir ríkisins) (Geislavarnir ríkisins (island.is))8. Seljandinn þarf því að geta sagt hvar tækið var notað síðast. Mælingar á geislun bjóðast hér: Tækniþjónusta Icepharma framkvæmir gæðamælingar á geislun röntgentækja hjá tannlæknum með Raysafe-mælitækjum; markmiðið er að tækin uppfylli gildandi reglur og öryggiskröfur9. Ákveðið fyrir kaupin hver gerir móttökuprófunina á nýja staðnum og hver greiðir hana.

Hugbúnaður og ábyrgð fylgja ekki alltaf með

Munnskannar sýna hvar kostnaður notaðs tækis leynist. Um Primescan 2 segir: Primescan 2 krefst greiddrar áskriftar að DS Core samkvæmt Dentsply Sirona; upphæð er ekki gefin upp10. Um TRIOS 5: Um 3Shape Unite segir að engin áskrift sé nauðsynleg og að fyrsta árið af TRIOS Care sé innifalið11. Þetta á við um nýjan skanna. Hvort áskrift, hugbúnaðarleyfi eða þjónustuár flyst með skannanum til nýs eiganda kemur hvergi fram í gögnum okkar, og það sama gildir um ábyrgðina. Um TRIOS 6 lýsir 3Shape þessu: Samkvæmt lýsingu 3Shape inniheldur fyrsta árið af TRIOS Care ótakmarkaða aðstoð, fimm ára ábyrgð með tryggingu gegn föllum og hraðskipti á skanna ef hann þarfnast viðgerðar; Ísland er ekki nefnt12. Ef slík ábyrgð er bundin fyrsta kaupanda er notaði skanninn án hennar.

Reiknið því kostnaðinn yfir þau ár sem stofan ætlar að eiga tækið: kaupverð, flutning og uppsetningu, þjónustu, hugbúnað og daga þar sem tækið stendur ónotað. Sú upphæð er það sem á að bera saman við nýtt tæki eða leigu, eins og lýst er í greininni kaupa eða leigja tannlæknatæki. Áskrift að skannahugbúnaði förum við nánar yfir í greininni verð á munnskanna.

Borgar sig að kaupa notaðan tannlæknabúnað?

Já, þegar tækið er einfalt í rekstri, gerðin er þjónustuð á Íslandi og seljandinn uppfyllir skilyrðin þrjú hér að ofan. Síður þegar tækið er háð leyfi og reglubundnu eftirliti eða hugbúnaðaráskrift. Geislavarnir ríkisins setja almenn tannröntgentæki í eftirlit á 5 ára fresti en sérhæfð tæki eins og CBCT á 3 ára fresti. Heimild: Lög og reglur | Geislavarnir ríkisins (Geislavarnir ríkisins (island.is))13.

Til að vita hvort notað tæki er ódýrt þurfið þið verð á sambærilegu nýju tæki, og það fæst aðeins í tilboði. Um uniQa hjá Mánafoss segir til dæmis: Vörusíða Mánafoss sýnir „Skráðu þig inn fyrir verð“ og ekkert verð; á henni er reitur „Senda fyrirspurn um þessa vöru“14. Enginn af þeim 5 tannlæknastólum og 8 munnskönnum sem við berum saman sýnir opinbert verð. Biðjið því um tilboð í nýtt tæki samhliða, svo þið hafið eitthvað að miða við. Hvað á að skoða á sjálfum stólnum áður en þið kaupið er í greininni notaður tannlæknastóll, og hvernig notað tæki passar inn í heildarkostnað nýrrar stofu í greininni kostnaður við að stofna tannlæknastofu. Birgjarnir þrír og þjónusta þeirra eru á síðunni Tannlæknatæki á Íslandi.

Fáið tilboð í kaup, kaupleigu eða leigu

Biðjið um verð bæði fyrir kaup og kaupleigu eða leigu í sömu fyrirspurn, svo þið getið borið þau saman.

Birgjar sem þið viljið fá tilboð frá

Veljið einn eða fleiri.

Allir birgjarnir, með vörumerkjum og þjónustu, eru í yfirlitinu yfir tannlæknatæki á Íslandi: birgjar, þjónusta og verð.

Sjá samanburðinn með heimildum og dagsetningum: Tækjaþjónusta og fjármögnun.

Tengdar greinar

Allar greinar fyrir tannlæknastofur

Heimildir

Númeraðar í þeirri röð sem þær birtast fyrst á síðunni. Dagsetningin sýnir hvenær heimildin var síðast athuguð.

  1. Kaupskilmálar - Fastus (fastus.is). Athugað 20. október 2026. Uppgefið af birgjanumStaðfest í heimild
  2. Skilmálar – Mánafoss (manafoss.is). Athugað 20. október 2026. Uppgefið af birgjanumStaðfest í heimild
  3. Tæknisvið - Fastus (fastus.is). Athugað 20. október 2026. Uppgefið af birgjanumStaðfest í heimild
  4. Mánafoss (manafoss.is). Athugað 20. október 2026. Uppgefið af birgjanumStaðfest í heimild þarfnast yfirlestrar
  5. 786/2007 Reglugerð um eftirlit landlæknis með rekstri heilbrigðisþjónustu og faglegar lágmarkskröfur (Stofnreglugerð, prentað 20. okt. 2026), Heilbrigðisráðuneytið (island.is, reglugerðasafn). Athugað 20. október 2026. Opinber heimildStaðfest í heimild
  6. Rekstur og dreifing lækningatækja | Lyfjastofnun, Lyfjastofnun (island.is). Athugað 20. október 2026. Opinber heimildStaðfest í heimild
  7. 1299/2015 Reglugerð um geislavarnir vegna notkunar geislatækja sem gefa frá sér jónandi geislun (Stofnreglugerð, prentað 20. okt. 2026), Heilbrigðisráðuneytið (island.is, reglugerðasafn). Athugað 20. október 2026. Opinber heimildStaðfest í heimild
  8. Umsókn um leyfi til notkunar á röntgentæki | Ísland.is (þjónustuaðili: Geislavarnir ríkisins), Geislavarnir ríkisins (island.is). Athugað 20. október 2026. Opinber heimildStaðfest í heimild
  9. gæðamælingar á geislun röntgentækja hjá tannlæknum (icepharma.is). Athugað 20. október 2026. Uppgefið af birgjanumStaðfest í heimild
  10. Primescan 2 | Dentsply Sirona SE (dentsplysirona.com). Athugað 20. október 2026. Uppgefið af birgjanumStaðfest í heimild þarfnast yfirlestrar
  11. 3Shape TRIOS 5 – The hygienic and easy-to-use intraoral scanner (3shape.com). Athugað 20. október 2026. Uppgefið af birgjanumStaðfest í heimild þarfnast yfirlestrar
  12. 3Shape TRIOS 6 Wireless Scanner - Demo & Shop Now (3shape.com). Athugað 20. október 2026. Uppgefið af birgjanumStaðfest í heimild þarfnast yfirlestrar
  13. Lög og reglur | Geislavarnir ríkisins, Geislavarnir ríkisins (island.is). Athugað 20. október 2026. Opinber heimildStaðfest í heimild
  14. UniQa – Mánafoss (manafoss.is). Athugað 20. október 2026. Uppgefið af birgjanumStaðfest í heimild