Að stofna tannlæknastofu

Þessi síða er fyrir þig ef þú ætlar að stofna tannlæknastofu, tekur við stofu eða endurnýjar hana og skiptir um kerfi. Hún sýnir hvaða val stofan þarf að gera og í hvaða röð það er einfaldast. Hver flokkur sem hefur verið birtur hefur sína eigin síðu þar sem birgjarnir eru bornir saman á sömu viðmiðum. Síðan veitir ekki lögfræðiráðgjöf: um leyfi, samninga og reglur stendur hér aðeins það sem ég hef lesið í opinberri heimild, og annað ræðir þú við viðkomandi stofnanir og eigin ráðgjafa. Hvað kostar að stofna tannlæknastofu segir síðan ekki. Yfirlitið er ekki tæmandi.

Í hvaða röð kerfin eru valin

Röðin hér fyrir neðan er tillaga, ekki skylda. Flest kaup stofunnar tengjast sjúkraskrárkerfinu, svo ef það er valið fyrst veistu hvað þú þarft að spyrja aðra birgja um.

1. Starfsleyfi, samningar og skráningar. Sjá kaflann hér fyrir neðan.
2. Sjúkraskrárkerfi. Valið hefur áhrif á rafrænar umsóknir til Sjúkratrygginga Íslands og á það hvaða önnur kerfi er hægt að tengja. Leiðarvísirinn ber ekki enn saman sjúkraskrárkerfi á Íslandi.
3. Tæki, þjónusta og fjármögnun. Meðferðareiningar, röntgentæki, munnskannar, dauðhreinsun og viðhald. Sjá Tækjaþjónusta og fjármögnun, Tannlæknastólar og Munnskannar.
4. Rekstrarvörur, tannplantar og tannréttingaskinnur. Sjá Tannlæknavörur og birgjar, Tannplantakerfi og Tannréttingaskinnur.
5. Bókhald og greiðslur. Bókhaldskerfi, rafrænir reikningar og posi. Leiðarvísirinn ber þau ekki saman á Íslandi í fyrstu útgáfu.
6. Tímabókun og samskipti við sjúklinga. Tímabókun á netinu, áminningar og símsvörun. Leiðarvísirinn ber þau ekki saman á Íslandi í fyrstu útgáfu.
7. Vefur og markaðssetning. Leiðarvísirinn ber ekki saman vefsmiði eða markaðsstofur. Spurðu birginn hver á lénið, vefinn og auglýsingaaðgangana, hvað þú heldur eftir ef samstarfinu lýkur og hvernig tímabókun á netinu tengist sjúkraskrárkerfinu.

Þegar þú tekur við stofu eða skiptir um kerfi

Spurðu birgja núverandi sjúkraskrárkerfis hvernig þú færð gögnin út áður en þú skrifar undir nýjan samning.

• Meðal breytinga á rekstri sem tilkynna skal landlækni eru breytt starfsstöð, breytt sjúkraskrárkerfi, breyting á ábyrgðaraðila eða umsjónaraðila sjúkraskráa og breyting á búnaði og tækjakosti. Rekstur heilbrigðisþjónustu | Ísland.is (þjónustuaðili: Embætti landlæknis) (Embætti landlæknis (island.is))¹
• Sé rekstri heilbrigðisþjónustu hætt skal tilkynna landlækni um það og gera grein fyrir frágangi og varðveislu sjúkraskráa. Rekstur heilbrigðisþjónustu | Ísland.is (þjónustuaðili: Embætti landlæknis) (Embætti landlæknis (island.is))¹

Hvaða samningar fylgja stofunni við eigendaskipti segir síðan ekki.

Leyfi, samningar og reglur með opinberri heimild

Aðeins atriðin hér fyrir neðan hef ég lesið í opinberri heimild. Um virðisaukaskatt, rafræna reikninga, markaðssetningu stofunnar og samþykki fyrir SMS og tölvupósti til sjúklinga stendur hér ekkert, því þær heimildir hafa ekki verið lesnar.

Starfsleyfi tannlæknis

• Rétt til að kalla sig tannlækni og starfa sem slíkur hér á landi hefur sá einn sem fengið hefur til þess leyfi landlæknis. 1121/2012 Reglugerð um menntun, réttindi og skyldur tannlækna og skilyrði til að hljóta starfsleyfi og sérfræðileyfi (prentað 20. okt. 2026) (Heilbrigðisráðuneytið (island.is, reglugerðasafn))²
• Leyfi landlæknis má veita þeim sem lokið hafa kandídatsprófi í tannlækningum (cand. odont.-prófi) frá tannlæknadeild Háskóla Íslands. Um viðurkenningu á faglegri menntun og hæfi tannlæknis frá öðrum EES-ríkjum eða Sviss fer samkvæmt reglugerð nr. 510/2020 (3. gr. reglugerðar nr. 1121/2012 eins og henni var breytt með reglugerð nr. 73/2025, sem tók gildi 28. janúar 2025). 73/2025 – Reglugerð um breytingu á ýmsum reglugerðum vegna veitingar starfsleyfa og sérfræðileyfa heilbrigðisstétta (Heilbrigðisráðuneytið (island.is, reglugerðasafn))³

Tilkynning til landlæknis og faglegar lágmarkskröfur

• Þeir sem hyggjast hefja rekstur heilbrigðisþjónustu skulu tilkynna fyrirhugaðan rekstur til landlæknis með fullnægjandi upplýsingum um starfsemina; með sama hætti skal tilkynna meiri háttar breytingar á mönnun, búnaði, starfsemi og þjónustu. 786/2007 Reglugerð um eftirlit landlæknis með rekstri heilbrigðisþjónustu og faglegar lágmarkskröfur (Stofnreglugerð, prentað 20. okt. 2026) (Heilbrigðisráðuneytið (island.is, reglugerðasafn))⁴
• Óheimilt er að hefja starfsemi á sviði heilbrigðisþjónustu nema staðfesting landlæknis liggi fyrir um að reksturinn uppfylli faglegar lágmarkskröfur. 786/2007 Reglugerð um eftirlit landlæknis með rekstri heilbrigðisþjónustu og faglegar lágmarkskröfur (Stofnreglugerð, prentað 20. okt. 2026) (Heilbrigðisráðuneytið (island.is, reglugerðasafn))⁴
• Faglegar lágmarkskröfur taka til húsnæðis og aðstöðu, tækja og búnaðar (lækningatæki skulu uppfylla kröfur laga um lækningatæki) og mönnunar, þar sem einungis heilbrigðisstarfsmenn með starfsleyfi veita þjónustuna. 786/2007 Reglugerð um eftirlit landlæknis með rekstri heilbrigðisþjónustu og faglegar lágmarkskröfur (Stofnreglugerð, prentað 20. okt. 2026) (Heilbrigðisráðuneytið (island.is, reglugerðasafn))⁴
• Landlæknir gefur út staðfestingu á að rekstur heilbrigðisþjónustu uppfylli faglegar lágmarkskröfur. Staðfestingin er ekki gefin út fyrr en öll tilskilin gögn liggja fyrir, og afgreiðslutíminn er breytilegur eftir umfangi. Rekstur heilbrigðisþjónustu | Ísland.is (þjónustuaðili: Embætti landlæknis) (Embætti landlæknis (island.is))¹

Samningur við Sjúkratryggingar Íslands

• Samningur milli tannlækna og Sjúkratrygginga tók gildi 1. september 2024, og tannlæknir skal kynna sér efni hans. Tannlækningar | Sjúkratryggingar (Fyrir fagaðila) (Sjúkratryggingar Íslands (island.is))⁵
• Vilji tannlæknir starfa samkvæmt samningi Sjúkratrygginga og Tannlæknafélags Íslands er fyrsta skrefið að tilkynna Sjúkratryggingum það og veita upplýsingar um hvar og hvenær hann hyggst hefja störf. Tannlækningar | Sjúkratryggingar (Fyrir fagaðila) (Sjúkratryggingar Íslands (island.is))⁵
• Áður en umsókn um þjónustusamning er samþykkt þarf að skila afriti af starfsleyfi, afriti af staðfestingu embættis landlæknis til stofureksturs og afriti af starfsábyrgðartryggingu frá vátryggingafélagi, sækja um sjúklingatryggingu í gegnum Gagnagátt Sjúkratrygginga og afla umboðs frá Tannlæknafélagi Íslands. Tannlækningar | Sjúkratryggingar (Fyrir fagaðila) (Sjúkratryggingar Íslands (island.is))⁵
• Fylgigögn skal senda í gegnum Gagnagátt Sjúkratrygginga. Eftir umsókn fær tannlæknir senda skilmála um aðgang að upplýsingakerfi Sjúkratrygginga og síðan þjónustusamning til rafrænnar undirritunar. Tannlækningar | Sjúkratryggingar (Fyrir fagaðila) (Sjúkratryggingar Íslands (island.is))⁵
• Sjúkratryggingar greiða ekki reikninga vegna verka sem unnin eru áður en þjónustusamningur hefur verið undirritaður, og það er á ábyrgð tannlæknis að koma umsókn og gögnum til Sjúkratrygginga. Tannlækningar | Sjúkratryggingar (Fyrir fagaðila) (Sjúkratryggingar Íslands (island.is))⁵
• Við flutning á aðra starfsstöð eða nýja starfsstöð þarf staðfesting embættis landlæknis og staðfesting á starfsábyrgðartryggingu að liggja fyrir áður en störf hefjast þar, og tilkynning skal send að lágmarki tveimur vikum áður. Tannlækningar | Sjúkratryggingar (Fyrir fagaðila) (Sjúkratryggingar Íslands (island.is))⁵

Þátttaka Sjúkratrygginga í kostnaði

• Reglugerð nr. 766/2024 tekur til nauðsynlegra tannlækninga aldraðra, öryrkja og barna yngri en 18 ára (annarra en tannréttinga), tannlækninga og tannréttinga vegna alvarlegra afleiðinga meðfæddra galla, slysa og sjúkdóma, og tannréttinga barna og ungmenna. 766/2024 Reglugerð um þátttöku sjúkratrygginga í kostnaði við tannlækningar og tannréttingar (Stofnreglugerð, án breytinga, prentað 20. okt. 2026) (Heilbrigðisráðuneytið (island.is, reglugerðasafn))⁶
• Sjúkratryggingar greiða kostnað vegna almennra tannlækninga barna samkvæmt reglugerð, gjaldskrá og samningum, en sjúkratryggður greiðir 3.500 kr. fyrir skoðun og/eða meðferð á hverju 12 mánaða tímabili. Skilyrði er að barnið sé skráð hjá heimilistannlækni. 766/2024 Reglugerð um þátttöku sjúkratrygginga í kostnaði við tannlækningar og tannréttingar (Stofnreglugerð, án breytinga, prentað 20. okt. 2026) (Heilbrigðisráðuneytið (island.is, reglugerðasafn))⁶
• Reglugerð nr. 766/2024 öðlaðist gildi 1. júlí 2024 (7. gr. 1. september 2024) og felldi úr gildi reglugerð nr. 451/2013. 766/2024 Reglugerð um þátttöku sjúkratrygginga í kostnaði við tannlækningar og tannréttingar (Stofnreglugerð, án breytinga, prentað 20. okt. 2026) (Heilbrigðisráðuneytið (island.is, reglugerðasafn))⁶

Rafrænar umsóknir og reikningar

• Sjúkratryggingar hafa sett upp vefþjónustur til að taka rafrænt á móti umsóknum um endurgreiðslu og þátttöku í kostnaði vegna tannlækninga og tannréttinga (frétt 25. ágúst 2023). Rafrænar umsóknir um þátttöku Sjúkratrygginga í tannlækningum (frétt 25. ágúst 2023) | Sjúkratryggingar (Sjúkratryggingar Íslands (island.is))⁷
• Þjónustuaðilar tölvukerfa tannlækna geta óskað eftir gögnum um þessar vefþjónustur hjá upplýsingatæknisviði Sjúkratrygginga til að aðlaga kerfi sín að rafrænu umsóknunum. Rafrænar umsóknir um þátttöku Sjúkratrygginga í tannlækningum (frétt 25. ágúst 2023) | Sjúkratryggingar (Sjúkratryggingar Íslands (island.is))⁷ Hvort tiltekið sjúkraskrárkerfi styður umsóknirnar segir síðan ekki.
• Reikningar skulu uppfylla skilyrði samnings, laga og reglna og vera á því formi sem Sjúkratryggingar ákveða. 766/2024 Reglugerð um þátttöku sjúkratrygginga í kostnaði við tannlækningar og tannréttingar (Stofnreglugerð, án breytinga, prentað 20. okt. 2026) (Heilbrigðisráðuneytið (island.is, reglugerðasafn))⁶

Sjúkraskrár og sjúkraskrárkerfi

• Embætti landlæknis hefur yfirumsjón með rafrænni sjúkraskrá á landsvísu og er samhæfingaraðili hennar. 550/2015 Reglugerð um sjúkraskrár (Stofnreglugerð, prentað 20. okt. 2026) (Heilbrigðisráðuneytið (island.is, reglugerðasafn))⁸
• Samkvæmt reglugerð nr. 766/2024 er tannlæknum skylt að halda sjúkraskrár um umsækjendur, og um færslu og varðveislu sjúkraskráa tannlækna gilda að öðru leyti lög um sjúkraskrár nr. 55/2009. 766/2024 Reglugerð um þátttöku sjúkratrygginga í kostnaði við tannlækningar og tannréttingar (Stofnreglugerð, án breytinga, prentað 20. okt. 2026) (Heilbrigðisráðuneytið (island.is, reglugerðasafn))⁶
• Heilbrigðisstarfsmenn skulu færa sjúkraskrá jafnóðum og eigi síðar en 24 klukkustundum eftir að upplýsinga var aflað, og æskilegt er að upplýsingarnar séu skráðar í rafrænt sjúkraskrárkerfi. 550/2015 Reglugerð um sjúkraskrár (Stofnreglugerð, prentað 20. okt. 2026) (Heilbrigðisráðuneytið (island.is, reglugerðasafn))⁸
• Ábyrgðaraðili sjúkraskráa hverrar starfsstofu heilbrigðisstarfsmanna skal sjá til þess að þar sé rekið öryggiskerfi sem að lágmarki uppfyllir fyrirmæli landlæknis um öryggi og gæði sjúkraskráa. 550/2015 Reglugerð um sjúkraskrár (Stofnreglugerð, prentað 20. okt. 2026) (Heilbrigðisráðuneytið (island.is, reglugerðasafn))⁸
• Sé sjúkraskrárkerfi hýst hjá þriðja aðila skal það einungis gert hjá viðurkenndum þjónustuaðila með vottað gæðakerfi skv. ISO-27001 eða sambærilegum stöðlum. Hýsing hjá erlendum aðila er því aðeins heimil að skilyrði persónuverndarlaga um flutning úr landi séu uppfyllt. 550/2015 Reglugerð um sjúkraskrár (Stofnreglugerð, prentað 20. okt. 2026) (Heilbrigðisráðuneytið (island.is, reglugerðasafn))⁸
• Þróunaraðilar sjúkraskrárkerfa skulu tryggja að virkni kerfis og notkun þess sé í samræmi við lög, reglugerðir og fyrirmæli landlæknis um gæði og öryggi sjúkraskráa. 550/2015 Reglugerð um sjúkraskrár (Stofnreglugerð, prentað 20. okt. 2026) (Heilbrigðisráðuneytið (island.is, reglugerðasafn))⁸
• Landlæknir hefur eftirlit með því að rekstraraðilar heilbrigðisþjónustu uppfylli meðal annars fyrirmæli landlæknis um færslu sjúkraskráa, sjúkraskrárkerfi, atvikaskráningu, viðbúnað vegna bráðatilvika og sótt- og sýkingavarnir. 786/2007 Reglugerð um eftirlit landlæknis með rekstri heilbrigðisþjónustu og faglegar lágmarkskröfur (Stofnreglugerð, prentað 20. okt. 2026) (Heilbrigðisráðuneytið (island.is, reglugerðasafn))⁴

Röntgentæki

• Notkun tilkynningarskyldra geislatækja er háð leyfi Geislavarna ríkisins, og óheimilt er að hefja notkun fyrr en leyfi stofnunarinnar er fengið. 1299/2015 Reglugerð um geislavarnir vegna notkunar geislatækja sem gefa frá sér jónandi geislun (Stofnreglugerð, prentað 20. okt. 2026) (Heilbrigðisráðuneytið (island.is, reglugerðasafn))⁹
• Með umsókn um leyfi fylgja eftir atvikum upplýsingar um geislatækið, fyrirhugaða notkun og notkunarstað, teikningar og skermun geislunaraðstöðu og upplýsingar um leyfishafa og tilnefndan ábyrgðarmann. 1299/2015 Reglugerð um geislavarnir vegna notkunar geislatækja sem gefa frá sér jónandi geislun (Stofnreglugerð, prentað 20. okt. 2026) (Heilbrigðisráðuneytið (island.is, reglugerðasafn))⁹
• Leyfi er veitt þegar, eftir því sem við á, ábyrgðarmaður hefur verið samþykktur og úttekt Geislavarna ríkisins á geislunaraðstöðu og öryggisbúnaði hefur farið fram; við læknisfræðilega notkun einnig þegar áætlun um gæðaeftirlit hefur verið samþykkt og niðurstöður móttökuprófunar liggja fyrir. 1299/2015 Reglugerð um geislavarnir vegna notkunar geislatækja sem gefa frá sér jónandi geislun (Stofnreglugerð, prentað 20. okt. 2026) (Heilbrigðisráðuneytið (island.is, reglugerðasafn))⁹
• Leyfishafi skal tilnefna ábyrgðarmann með viðeigandi menntun og reynslu, og tilnefningin er háð samþykki Geislavarna ríkisins. 1299/2015 Reglugerð um geislavarnir vegna notkunar geislatækja sem gefa frá sér jónandi geislun (Stofnreglugerð, prentað 20. okt. 2026) (Heilbrigðisráðuneytið (island.is, reglugerðasafn))⁹
• Þeir sem taka að sér að setja upp geislatæki skulu tilkynna Geislavörnum ríkisins um uppsetninguna innan fjögurra vikna frá því henni lýkur. 1299/2015 Reglugerð um geislavarnir vegna notkunar geislatækja sem gefa frá sér jónandi geislun (Stofnreglugerð, prentað 20. okt. 2026) (Heilbrigðisráðuneytið (island.is, reglugerðasafn))⁹
• Leyfi vegna notkunar geislatækja eru ekki tímabundin; tilkynna skal skriflega um eigendaskipti og þegar tæki eru varanlega tekin úr notkun. 1299/2015 Reglugerð um geislavarnir vegna notkunar geislatækja sem gefa frá sér jónandi geislun (Stofnreglugerð, prentað 20. okt. 2026) (Heilbrigðisráðuneytið (island.is, reglugerðasafn))⁹
• Reglugerð nr. 1299/2015 felldi úr gildi reglugerð nr. 626/2003 um geislavarnir við notkun tannröntgentækja. 1299/2015 Reglugerð um geislavarnir vegna notkunar geislatækja sem gefa frá sér jónandi geislun (Stofnreglugerð, prentað 20. okt. 2026) (Heilbrigðisráðuneytið (island.is, reglugerðasafn))⁹
• Samkvæmt viðmiðum Geislavarna ríkisins er reglubundið eftirlit á 5 ára fresti með almennri notkun geislatækja við tannlækningar og á 3 ára fresti þar sem notuð eru sérhæfð geislatæki við tannlækningar, til dæmis CBCT. Lög og reglur | Geislavarnir ríkisins (Geislavarnir ríkisins (island.is))¹⁰
• Geislavarnir ríkisins taka við umsókn um leyfi til notkunar á röntgentæki og tilkynningum um uppsetningu röntgentækis, eigendaskipti, nýjan ábyrgðarmann og förgun röntgentækis. Umsóknir og tilkynningar | Geislavarnir ríkisins (Geislavarnir ríkisins (island.is))¹¹
• Í umsókn um leyfi til notkunar á röntgentæki eru meðal annars tilgreind tilnefndur ábyrgðarmaður, tegund tækis, uppsetningaraðili, framleiðandi, árgerð og hvort tækið sé nýtt. Umsókn um leyfi til notkunar á röntgentæki | Ísland.is (þjónustuaðili: Geislavarnir ríkisins) (Geislavarnir ríkisins (island.is))¹²

Hvað birgjarnir segja um skjöl fyrir röntgentæki kemur fram á síðunum Tækjaþjónusta og fjármögnun og Tannlæknastólar.

Lækningatæki og birgjar

• Samkvæmt lögum um lækningatæki eiga dreifingaraðilar lækningatækja að skrá sig hjá Lyfjastofnun; Lyfjastofnun heldur ekki skrá yfir einstök lækningatæki. Rekstur og dreifing lækningatækja | Lyfjastofnun (Lyfjastofnun (island.is))¹³ Hvað birgjarnir segja sjálfir um skráningu kemur fram á síðunni Tannlæknavörur og birgjar.

Stofnun einkahlutafélags

• Einkahlutafélög eru skráð í fyrirtækjaskrá ríkisskattstjóra. Skila þarf stofngögnum og greiða skráningargjald, og rafræn nýskráning fer fram með innskráningu á rafrænum skilríkjum á þjónustusíðum Skattsins. Einkahlutafélög | Skatturinn (fyrirtækjaskrá) (Skatturinn (fyrirtækjaskrá))¹⁴
• Lágmarkshlutafé einkahlutafélags er 500.000 kr., og allt hlutafé skal greitt við stofnun félagsins. Einkahlutafélög | Skatturinn (fyrirtækjaskrá) (Skatturinn (fyrirtækjaskrá))¹⁴
• Afgreiðslutími umsóknar um skráningu einkahlutafélags er almennt um tíu til tólf virkir dagar séu gögn fullnægjandi og greiðsla fylgi. Einkahlutafélög | Skatturinn (fyrirtækjaskrá) (Skatturinn (fyrirtækjaskrá))¹⁴

Hvaða félagsform hentar stofunni segir síðan ekki.

Persónuvernd á stofunni

• Heilbrigðisupplýsingar, einnig þær sem skráðar eru hjá einkarekinni heilbrigðisþjónustu, teljast viðkvæmar persónuupplýsingar, og vinnsla þeirra er almennt óheimil nema sérstök heimild sé fyrir hendi. Heilbrigðisupplýsingar | Persónuvernd (Persónuvernd (island.is))¹⁵
• Fyrirtæki eða stofnun með færri en 250 starfsmenn er þó skylt að halda vinnsluskrá ef vinnslan tekur til viðkvæmra persónuupplýsinga, er líkleg til að leiða af sér áhættu fyrir skráða einstaklinga eða er ekki tilfallandi. Fjallað er um vinnsluskrár í 26. gr. persónuverndarlaga. Vinnslusamningar og vinnsluskrár | Persónuvernd (Persónuvernd (island.is))¹⁶
• Áður en vinnsla persónuupplýsinga hefst þarf að afmarka hver telst ábyrgðaraðili vinnslunnar, og þá getur þurft að líta til þess hvort standi til að hefja samningssamband við vinnsluaðila. Skyldur fyrirtækja og stjórnvalda | Persónuvernd (Persónuvernd (island.is))¹⁷
• Persónuvernd hefur eftirlit með öryggi og vinnslu persónuupplýsinga í sjúkraskrám samkvæmt lögum um persónuvernd og meðferð persónuupplýsinga. 550/2015 Reglugerð um sjúkraskrár (Stofnreglugerð, prentað 20. okt. 2026) (Heilbrigðisráðuneytið (island.is, reglugerðasafn))⁸

Hvað á að standa í vinnslusamningi við birgja segir síðan ekki.

Upplýsingatækniþjónusta

Leiðarvísirinn ber ekki saman upplýsingatækniþjónustu fyrir tannlæknastofur á Íslandi í fyrstu útgáfu. Ef þú leitar að slíkri þjónustu er gott að spyrja um þetta:

• Hver ber ábyrgð þegar tengingin milli sjúkraskrárkerfis, röntgen- og myndhugbúnaðar og netkerfis bregst: birgir kerfisins eða þjónustuaðilinn?
• Hver hefur aðgang að upplýsingum um sjúklinga, og hvað stendur í vinnslusamningnum?
• Hvar eru afrit geymd, hve oft eru þau prófuð og hve langan tíma tekur endurheimt?
• Hvað er innifalið í föstu verði, og hvað er rukkað á tímann, fyrir hverja heimsókn eða fyrir akstur? Er verðið með eða án virðisaukaskatts (VSK)?
• Hve fljótt bregst þjónustuaðilinn við bilun, og á hvaða dögum og tímum?

Tengdar síður

• Tækjaþjónusta og fjármögnun, þegar stofan er innréttuð.
• Tannlæknavörur og birgjar, fyrir rekstrarvörur og efni.
• Viðmið og aðferð, með leitarramma síðunnar og þekktum eyðum.